" ကွယ်ပျောက်လုနီးပါးမြန်မာစကားလုံးများ "

 

          အင်္ဂလိပ်စကားမှာ brother ဘရားသားလို့

ဆိုရင် ညီလား အကိုလား sister စစ်စတားလို့ဆိုရင်

ညီမလား အမလား နှမလား ခွဲခြားလို့မရပါဘူး။မြန်မာ

စကားမှာ အကို ညီ နှမ ညီမ အမ လို့ခေါ်လိုက်တာနဲ့

အကြီးအငယ် တစ်ခါတည်းခွဲခြား  သိနိုင်ကြပါတယ်။

ယောင်္ကျားလေးနှစ်ယောက်မှာ ကြီးသူကို "အကို"ငယ်

သူကို "ညီ"ပေါ့ ယောင်္ကျားလေးရဲ့အထက်ကမိန်းက

လေးကို"အမ" ငယ်သူကို "နှမ"ပေါ့။မိန်းကလေးရဲ့

အထက်က ယောင်ျကြားလေးကျို"အကို" အောက်ကသူ

ကို"မောင်"ပေါ့ မိန်းကလေးချင်းအထက်ကသူဆို"အမ"

အောက်ကငယ်သူဆို"ညီမ"လို့သုံးနှုန်းပါတယ်။

          ညီအကို ညီအမ မောင်နှမ စတဲ့အသုံးအနှုန်း

တွေရှိခဲ့တာကြောင့် "ညီမ"ဆျိုတာမိနျးကလေးခငျြး

တော်စပ်မှု့အသုံးစကားပါ။ယောင်္ကျားလေးက ကိုယ့်

အောက်ငယ်သူမိန်းကလေးကို "နှမ"လို့သာသုံးစွဲရ

မှာဖြစ်ပေမယ့် အခုတော့ "သူက ကျွန်တော်ညီမပေါ့"

"ကျွန်တော့်ညီမလေး"လို့သုံးနေကြပါတော့တယ်။အကို

ကအလိုလို မိန်းမလျာဖြစ်သွားပါရော။တဖြည်းဖြည်နဲ့

"နှမ"ဆိုတဲ့စကားလုံးပျောက်ကွယ်လုနီးဖြစ်ရပါတော့

တယ်။ဘာသာစကားဆိုတာ ယဉ်ကျေးမှု့အဆင့်အတန်း

မြင့်မားလာလေ ဝေါဟာရတွေတိုးပွားစည်ပင်လာရမယ့်

အစား ရှိရင်းစွဲစကားလုံးတွေတောင် လုံးပါးပါးလာပါ

တယ်။

          အင်္ဂလိပ်စကားမှာ Uncle ,Aunty ဆိုရင်

ဦးလေး အဒေါ်သာသိရပြီး ဘယ်ဘက်ကဘယ်လို

တော်စပ်မှန်းမသိရပါဘူး။မိမိရဲ့မိဘများထက်အကြီး

လား အငယ်လား မခွဲခြားနိုင်ပါဘူး။ မြန်မာစကားမှာ

တော့ အဖေ့ရဲ့အကိုဆိုရင်"ဘကြီး"၊ အမေ့ရဲ့အကိုဆို

ရင်"ဦးကြီး"၊ အဖေ့ရဲ့ညီဆိုရင်"ဘထွေး"။အမေ့ရဲ့မောင်

ဆိုရင်"ဦးလေး" ။အဖေ့ရဲ့အမဆိုရင်"အရီးကြီး"။အမေ့

ရဲ့အမကို "ကြီးတော်(ဂျီးဒေါ်)" ။အဖေ့ရဲ့နှမကို"အရီး

လေး"။အမေ့ရဲ့ညီမကို"ထွေးလေး(ဒွေးလေး)"စသ

ဖြင့် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီမှာ တော်စပ်ပုံ အကြီး

အငယ် ခွဲခြားထားပြီးသား ဆွေမျိုးစပ်ပြထားပြီးသား

ဖြစ်ပါတယ်။ ခုအခါမှာတော့ အဲ့ဒီလိုစကားလုံးဝေါ

ဟာရ တွေ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး အသုံးပြုသူရှားပါး

လာသလို တော်စပ်ပုံအခေါ်အဝေါ် ကအစ သိသူ

ပါးရှားလာလို့ တကူးတကမေးကြည့်မှသာ ဘယ်လို

တော်စပ်ကြောင်း သိနိုင်ပါတော့တယ်။

      အင်္ဂလိပ်စကားမှာ father in law, son

in law စသဖြင့်ယောက္ခမ။သမက်။ချွေးမ ကိုလည်း

'in law' ပဲ သမီးယောက်ဖ။သမီးယောက်မကိုလည်း

brother in law, sister in law စသဖြင့် တစ်

မိသားနဲ့တစ်မိသားစုံဖက်ကြရာမှာ 'in law'ကိုသာ

ရေလဲနဲ့သုံးစွဲကြပါတယ်။မြန်မာဘာသာစကားမှာ

တော့ "ခမည်းခမက်" "လင်ညီအမ" "မယားညီအကို"

စတဲ့သီးခြားသတ်မှတ်ထားတဲ့အခေါ်အဝေါ်တွေအ

ပြည့်အစုံရှိသလို ကြားလိုက်ရုံနဲ့ တော်စပ်မှု့ကိုလည်း

တန်းကနဲသိရပါတယ်။မိန်းကလေးတစ်ယောက်က

သူ့ခင်ပွန်းရဲ့အကိုကို"ခဲအို"လို့ခေါ်ဝေါ်ပြီးခင်ပွန်းရဲ့

ညီကို"မတ်"လို့ခေါ်ပါတယ်။အဲဒီလိုပဲ ယောင်္ကျားလေး

တစ်ယောက်ကလည်း ဇနီးရဲ့အမကို"မရီး" ညီမကို

"ခယ်မ"လို့ခွဲခြားခေါ်ဖို့ဝေါဟာရသတ်မှတ်ပြီးသား

ဖြစ်ပါတယ်။

         စကားလုံးပါးရှားလာသလို အမြီးအမောက်မ

တည့် မဆီလျှော်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေသာ ပြောဆို

လျှက်ရှိပါတော့တယ်။  ကလေးငယ်တွေက  အကို

အရွယ် အမအရွယ်ကြီးသူကို ဖြူ ဖြူ ဆိုရင် မဖြူပေါ့

ဝါဝါဆို မဝါပဲ မကြီးဖြူ  မမဝါ စသဖြင့်အသုံးနည်း

လာသလို အကိုအရွယ်ဦးအရွယ်ကျ ဦးဖြူ  ဦးနီ ပဲ

ခေါ်ကြတယ်။ ဦးကြီးဖြူ  ဦးလေးနီ စတဲ့အသုံးအနှုန်း

မျိုးရှားပါးလာပါတယ်။ ကလေးအရွယ် လေး ငါးနှစ်

သားအရွယ် မို့ သူတို့ကိုယ်သူတို့ "သားကလေ၊ သ

မီးကလေ"လို့ပြောတာ အင်မတန်နားဝင်ချို လှပေ

မယ့် တက္ကသိုလ်ကောလိပ် ကျောင်းသားကျောင်းသူ

အရွယ်ကြီးတွေက "သား က၊ သမီး က"နဲ့ပြောပြော

နေကြပုံကတော့ တယ်ပြီး နားမသာမယာရှိလှပါတယ်။

         အင်မတန်ကြွယ်ဝတိကျလှတဲ့ မြန်မာစကား

လုံး ဝေါဟာရ တွေကို တဖြည်းဖြည်းအသုံးပြုမှု့နည်း

ပါးလာခြင်းက ကျွန်တော်တို့ခေတ်ရဲ့တောင်းဆိုမှု့

ကြောင့်လား ကျွန်တော်တို့ရဲ့ပျင်းရိမှု့ ဆုံးမသွန်သင်

ညွှန်ပြနိုင်မှု့နည်းပါးမှု့ကြောင့်လားဆိုတာအဖြေရှာ

ဖို့သင့်ပါတယ်။ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းတစ်ချို့ကတော့ ကွယ်ပျောက်တိမ်ကောနေပြီ ဆိုတာ အသေအချာပါပဲ။

#စာကိုး။      ။ လူထုစိန်ဝင်း၏ နန်းစကား မန်းစကား 

                  မြန်မာတို့ရဲ့မြန်မာစကား စာအုပ် မှ

                  ကိုးကားပါတယ်။မင်းလှညွန့်ကြူ း မြန်မာ

                  ဝေါဟာရများ (စာရေးဆရာအသင်းစာ

                  စောင်)တို့ကိုကိုးကားပါတယ်။

ကိုဖိုးကျော်

#Credit to ကိုဖိုးကျော်

#N🇲🇲